มีคำกล่าวถึง ชื่อเมืองโคราช กันมาแต่ก่อนอ้าง เรื่องพงศาวดารว่าเหนือขุนสิงสาครซึ่ง พระเจ้าโคตมะ กรุงอินทปัฐ แต่งให้ไปค้าขาย เรือสินค้า เกิดแตกอับปาง ขุนสิงสาคร ขึ้นฝั่งรอดชีวิต แล้วพบ ราชสีห์ยืนตายอยู่ใต้ต้นไม้ ก็ถลกหนังหาบใส่บ่า รอนแรมม าถึงเมืองนี้ ช าวเมืองร้องบอกกันว่า คอนราชสีห์ มาจึงเลยกลาย เป็นชื่อ เมืองอย่างหนึ่ง

ครราชสีมา เป็นเมืองโบราณหนึ่ง ในอาณาจักรไทย เดิมทีเดียว ตัวเมืองตั้ง อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ในท้องที่ อำเภอ สูงเนินห่าง จากตัวเมืองปัจจุบัน ประมาณ30ก.ม. เมืองนี้ มี 2 แห่ง คือเมืองเสมา (ตั้งอยู่ทางฝั่งใต้ลำตะคอง) กับ เมืองโครามปุระ (ตั้งอย ู่ทางฝั่งเหนือลำตะคอง)
ประตูชุมพล คือ สัญลักษณ์ ของเมืองโบราณ แห่งนี้ ซึ่งสร้างขึ้น ตั้งแต่ สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชรูป อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี คือคุณหญิงโมภริยา ปลัดเมืองนครราชสีมา ซึ่งรวบรวม ชาวเมืองสู้รบกับกองทัพ ส่วนหนึ่ง ของเจ้าอนุวงศ์ จนได้ชัยชนะ จากกบฏซึ่งยกกองทัพ จะ มายึดเมือง เมื่อ พ.ศ.2369 ในสมัยแรก สร้างนาย ช่างฝรั่งเศล วางแบบ ตัวเมืองไว้ ให้มี4ประตู คือ
ทางทิศเหนือ ชื่อ ประตูพลแสนนัยหนึ่งเรียกประตูน้ำ
ทางทิศใต้ ชื่อ ประตูไชยณรงค์นัยหนึ่งเรียกประตูผี
ทางทิศตะวันออก ชื่อ ประตูพลล้านนัยหนึ่งเรียกประตูตะวันออก
ทางทิศตะวันตก ชื่อ ประตูชุมพลนัยหนึ่งเรียกประตูตะวันตก

นครราชสีมา อาณาเขต ทิศเหนือ ติดต่อ จังหวัดขอนแก่น และ จังหวัดชัยภูมิ ทิศใต้ ติดต่อ จังหวัดปราจีน และ จังหวัดนครนายก ทิศตะวันออก ติดต่อ จังหวัดบุรีรัมย์ ทิศตะวันตก ติดต่อ จังหวัดสระบุรีและจังหวัดลพบุรี ห่างจาก กรุงเทพฯ 256 กิโลเมตร พื้นที่ 21123.6 ตารา งกิโลเมตร แบ่งการ ปกครอง ออกเป็น 20 อำเภอ 3 กิ่งอำเภอ คือ อ.เมืองนครราชสีมา อ.ครบุรี อ.คงอจักราช อ.โชคชัย อ.ด่านขุนทด อ.โนนไทย อ.โนนสูง อ.ขามทะเลสอ อ.สีคิ้ว อ.ปากช่อง อ.ขามสะแกแสงกิ่ง อ.บ้านเหลื่อมกิ่ง อ.หนองบุนนาคกิ่ง อ.แก้งสนามนาง










    ทรัพยากรธรณี : เกลือหิน ทองแดง ศิลาแลง
    อาชีพหลัก : ทำนา ทำไร่ การประกอบธุรกิจ การค้า
    อุตสาหกรรม
    สถานที่ที่น่าสนใจ : เมืองโคราฆปุระอนุสาวรีย์
    ท้าวสุรนารีวนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ปราสาทหินพิมาย เขื่อน
    ลำตะคอง อ่างเก็บน้ำลำพระเพลิง
    คำขวัญ: เมืองหญิงกล้า ผ้าไหมดี หมี่โคราช ปราสาทหิน
    ดินด่านเกวียน


สร้างขึ้น เมื่อ พ.ศ.2477ตั้งอยู่ หน้าประตูชุมพล อนุสาวรีย์เป็นรูปหล่อทองแดง รมคำสูง1.85 เมตรหนัก 325 กิโลกรัม ประดิษฐาน อยู่บนไพทีสี่เหลี่ยมย่อมุม ไม้สิบสองสูง 2.5 เมตร รูปหล่อท้าวสุรนารี ตัดผมทรงดอกกระทุ่ม แต่งกาย ด้วยเครื่องยศพระราชทาน มือขวากุมดาบป ลายดาบ จรดพื้น มือซ้าย ท้าว สะเอว หันหน้า ไปทางทิศตะวันตก ซึ่งเป็น ที่ตั้ง ของกรุงเทพฯอนุสาวรีย์ นี้เป็น ที่เคารพสักการะ ของชาวจังหวัดนครราชสีมา และจังหวัดใกล้เคียง มีงานฉลองวัน แห่งชัยขนะ ของท้าวสุรนารี ประจำทุกปี ระหว่างวันที่ 23 มีนาคม
ตั้งอยู่ที่ ถนนจอมพล มุมวัด พระนารายณ์มหาราช เป็นที่ประดิษฐาน หลักของ เมืองนครราชสีมา ซึ่งเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ประจำ จังหวัด ชาวเมือง ทั้งชาวไทย และชาวจีน เคารพนับถือ ไปสักการะบูชาเป็นประจำ

    อุทยานแห่งชาติ เขาใหญ่ ประกอบด้วยเทือกเขา สลับซับซ้อนทุ่งหญ้า และ ป่าละเมาะสัตว์ป่า ที่พบ คือช้างป่า กวางเก้งเสือ หมีควาย เป็นต้นนก มีหลายชนิดทั้งนกประจำท้องถิ่น และ นกย้ายถิ่น นกเงือกเป็นนกใหญ่ที่สุด ในอุทยานแห่งนี้ เช่น น้ำตกเหวสุวัติน้ำตก กองแก ้ว น้ำตกผากล้วยไม้ เป็นต้น การเดินทาง สู่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ มีหลายเส้นทางคือ ตามทางหลวงเลข 2 ถึง อำเภอปากช่อง แล้วแยกเข้าสู่ ทางหลวงหมายเลข 2090 ขึ้นสุ่เขาใหญ่ รวมระยะทาง ประมาณ 206 กิโลเมตร หรือ จากทางหลวงหมายเลข1ถึงแยกหินกอง เลี้ยวเข้า ทางหลวงหมายเลข 33 (นครนายก-ปราจีนบุรี) ถึง สี่แยกเนินหอม ใช้ทางหมายเลข 3077 ถึง เขาใหญ่ รวม ระยะทางประมาณ 199 กิโลเมตร อีกเส้นทางหนึ่ง คือ จากรังสิตแยกเข้าทางหลวงหมายเลข 305 ผ่าน อำเภอธัญบุรี ถึงนครนายก เลี้ยวขวา เข้าทางหลวงหมายเลข 33 ถึงแยกเนหอมเลี้ยวซ้าย เข้าสู่ ทางหล วง หมายเลข 3077 ถึง เขาใหญ่ รวมระยะทาง ประมาณ 167 กิโลเมตร
มีเนิ้อที่ 2,168 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ ในเขต พื้นที่ 4 จีงหวัด คือ นครราชสีมา นครนายก สระบุรี และ ปราจีนบุรี และเป็นอุทยานแห่งชาติ ที่ได้รับการยกย่อง และได้รับเหรียญสดุดี จากที่ประชุมอุทยานแห่งชาติครั้งที่ 2 ณอุทยานแห่งชาติเยลโล่สโตน สหรัฐอเมริกา ในฐ านะ เป็นอุทยานแห่งเดียว ในโลก ที่มี นกเงือกมารวมกันเป็น จำนวนมาก ในเดือนสิงหาคม และ กันยายนทุกปี
อยู่ริม ถนนมิตรภาพ เขต ตำบล ลาดบัวขาว อำเภอสีคิ้ว ห่างจากตัวจังหวัด 62 กิโลเมตร เป็นสถานที่ร่มรื่น ธรรมชาติ สวยงาม เหมาะที่ จะไปเที่ยว พักผ่อน
อยู่ห่างจากตัวเมือง นครราชสีมา 15 กิโลเมตร ตามทางหลวงสาย 24 ( โคราช - โชคชัย- เดชอุดม) ในสมัยโบราณ ตำบลนี้ เป็นที่พักกองเกวียนที่ ค้าขาย ระหว่างโคราช-เขมร มีแม่น้ำมูลไหลผ่าน ชาวบ้าน ใช้ดิน ริมฝั่งแม่น้ำ มาปั้นดินเผาได้ สวยงาม แปลกตา เพราะ มีนักออกแบบ รุ่นใหม่เข้าไป ประกอบกิจการ โดยคงชื่อ ลักษณะดั้งเดิม ของกรรมวิธี ในการปั้น และใช้ดินสัมฤทธิ์ ที่ มีเอกลักษณ์ของสี เป็นเครื่องปั้น แบบด่านเกวียน โดยเฉพาะไว้ นักท่องเที่ยวนิยม ไปชมวิธีการผลิต และซื้อหา เครื่องปั้นดินเผา ขนาดต่างๆ นอกจาก นี้ยัง มีพิพิธภัณฑ์ เกวียนสมัยต่างๆ จัดให้ชม อยู่ในบริเวณหมู่บ้าน ด้วย
อยู่ห่างจาก ตัวเมือง ประมาณ 20 กิโลเมตร ตาม ถนนมิตรภาพ สายโคราช-ขอนแก่น (ทางเดียวกับปราสาทหินพิมาย) 15 กิโลเมตร แยกเข้าไป 5 กิโลเมตร ปราสาทนี้มี ลักษณะปราสาทหินพิมาย แต่เล็กกว่า ตัว ปราสาทสร้าง ปรางค์มีฉนวน (ทางเดิน ติดต่อกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมยาว 25.50 เมตร กว้าง 10.20 เมตร พระปรางค์ ประตูซุ้ม 3 ด้าน ภายใน คูหาประดิษฐาน พระพุทธรูปศิลปะต่างๆ รอบปราสาท เป็นลานกว้าง มี ระเบียง คดก่อ ด้วยหินกว้างๆ 54 เมตร ยาว 63.30 เมตร ประกอบด้วย ประตูทางเข้า 4 ทิศ
ตั้งอยู่ที่อำเภอ พิมาย ห่างจาก ตัวเมืองราว 60 กม. ตามเส้นทางสายมิตรภาพ (โคราช-ขอนแก่น)ปราสาทหินพิมาาย เป็นปราสาทหิน ที่ใหญ่ที่สุดใน ประเทศไทยซึ่ง แสดงให้ เห็นถึงความเป็นศูนย์กลาง และ เป็นปากประตูสำคัญ จากลุ่มแม่น้ำมูล ไปสู่ เมืองพระนคร ของอาณาจักร กัม พูชา และบ้านเมือง ใน เขตแม่น้ำเจ้า พระยาปราสาท หินพิมาย เป็นพุทธสถาน ในลัทธิมหายาน ที่สร้าง ขึ้นในราวกลางพุทธสถานในลัทธิมหายานที่สร้างขึ้นในราวกลางพุทธศตวรรษที่ 17 กล่าวคือ สร้างขึ้นก่อน ปราสาทหิน นครวัดและ ลักษณะ ของ หลังคาปราสาท ได้เป็น ต้นแบบ การก่อสร้ าง ปราสาทนครวัต ของเขมร ในสมัย ต่อมาเชื่อกัน ว่า ปราสาทหินพิมาย สร้างขึ้น ในสมัย พระเจ้าชัยวรมันที่ 5 ระหว่างปี พ.ศ.1511-1544
เป็นงานประเพณี ที่ชาว อำเภอพิมาย ร่วมกัน จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี มากกว่าร้อยปีแล้ว โดยจะจัดขึ้นในช่วงใกล้ กับ เทศกาลออกพรรษา ในในปัจจุบัน ถือเอา วันเสาร์และอาทิตย์ สัปดาห์ที่สอง ของเดือนพฤศจิกายน เป็นวันนัดงานของทุกปี งานนี้นอกจาก จะมีการแข่งเรือ ของชาว บ้าน จากหมู่บ้าน ต่างๆ ในอำเภอพิมาย และอำเภอใกล้เคียง แล้วยังมี การประกวด การตกแต่งเรือ ตามแบบ เรือพระราชพิธี พร้อมประกวด การแห่เรือ ด้วย ซึ่งนับว่า เป็นเรื่อง ที่น่าชมมาก
อยู่ห่างจาก ตัวเมืองประมาณ 20 กิโลเมตร ตามถนนมิตรภาพ สายโคราช-ขอนแก่น(ทางเดียวกับปราสาทหินพิมาย)15กิโลเมตร แยกเข้าไป 5 กิโลเมตร ปราสาทนี้มี ลักษณะเหมือน ปราสาทหินพิมาย แต่ ขนาดเล็กกว่า ตัวปราสาท สร้างเป็นปรางค์มีฉนวน(ทางเดิน) ติดต่อกัน เป็นรูปสามเหลี่ยมยาว 25.50 เมตร กว้าาง10.20 เมตร พระปรางค์ประตูซุ้ม 3 ด้าน ภายในคูหาประดิษฐาน พระพุทธรูปศิลปะ ต่างๆรอบปราสาทเป็น ลานกว้าง มีระเบียงคดก่อ ด้วยหินกว้างๆ 54 เมตร ยาว 63.30 เม ตร ประกอบด้วย ประตูทางเข้า 4 ทิศ


แหล่งที่มา :ข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวและสิ่งอำนวยความสะดวกทางการท่องเที่ยว.การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.


[ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ | ประเทศไทยของเรา | Tourism Around Thailand | Click for English]